سیستم اعلام و اطفای حریق

هر چقدر هم که اتاق سرور شما کوچک باشد، در صورتیکه اطلاعات مهمی بر روی سرور شما وجود داشته باشد (که معمولا دارد!) رعایت قوانین و نکات ایمنی حفاظت از آتشسوزی بسیار حیاتی است.معمولا سیستمهای اطفاء حریق بارانی که در سایر قسمت های ساختمان بکار گرفته می شوند مناسب اتاق سرور نیستند، چراکه هیچ سازگاری میان آب و سرورها وجود ندارد! حتی اگر احتمال وجود آتش سوزی بسیار اندک باشد امکان عملکرد تصادفی دستگاه اطفاء حریق بارانی وجود دارد ( مثلا تشخیص اشتباه دود سیگار بجای حریق) یا حتی نشت اندکی آب از سیستم اطفاء حریق بارانی می تواند یک فاجعه را در اتاق سرور رقم بزند.برای حفاظت اتاق سرور در برابر آتش سوزی از تجهیزات تشخیص حریق بسیار حساس و زنگ مخصوص (VESDA) استفاده می شود. سیستم VESDA با استشمام دود و رد گیری حرارت توسط حسگرهای فوق العاده حساس، کوچکترین علائم حریق را به سیستمهای نظارتی حریق ساختمان اعلام می کند.سیستمهای اطفاء حریق گازی عمدتا به دلیل خشک و بدون آب بودن و عدم آسیب رسانی آنها به سرورها و اطلاعات ذخیره شده بر روی آنها بسیار مناسب اتاق سرور و دیتا سنتر ها هستند . این سیستمها معمولا از محتویات تحت فشار مایع شده ای استفاده می کنند که معمولا با ترکیبی از گازهای بی اثر پر شده اند، عموما در جایی که سیستم اطفاء حریق گازی بکار رفته باشد سیلندرهای گاز قرمز رنگ که در محل نصب شده اند مشاهده می شوند . اساسا طرز کار این سیستمها دور کردن اکسیژن از محل اتاق سرور و در نتیجه محروم سازی حریق از یکی از منابع سوخت آن است. از آنجایی که فعال شدن این دستگاهها موجب خفگی انسان می شود چند دقیقه قبل از فعال شدن سیستم، زنگ خطری به صدا در می آید تا فرصت تخلیه اتاق سرور برای حاضرین در اتاق ایجاد شود .

سیستم اطفائ حریق آیروسل متداولترین و کم هزینه ترین سیستم اطفائ حریق در اتاق های سرور و دیتا سنتر است در یک سیستم اطفای حریق ایروسل از کپسولهای با جرم مشخص آیروسل استفاده می شود که در فواصل تعیین شده در اتاق نصب شده و در صورت وقوع اتش سوزی فعال می شوندفعال شدن کپسولهای ایروسل می تواند توسط سنسورهای دود و اتش و یا بهمراه پنل های مدیریت کننده اتش سوزی صورت پذیرد در هر صورت وجود سنسورهای دود و اتش در یک سیستم اعلام و یا اطفای حریق الزامی استدر سیستم اطفای حریق آیروسل متناسب با حجم اتاق بر حسب متر مکعب جرم ایروسل تعیین می شود که تقریبا بازای هر ۱۰ متر مکعب ۱ کیلو گرم  ماده آیروسل لازم استکپسولهای آیروسل نیاز به شارژ سالانه ندارند و در صورت انتشار در محل برای انسان مشکل سلامتی ایجاد نمی کنند و اثرات نامطلوب روی تجهیزات نمی گذارنداین کپسولها در مدلهای سه بعدی و یک بعدی ساخته می شوند و با توجه به محل قرار گیری که اتاق سرور است و یا اتاق باطری و یا اتاق برق تعداد و سایز و نوع انها انتخاب میشود

 اطفاء حریق در دیتا سنتر (اتاق سرور):

1- لوله کشی استاندارد در شبکه اطفاء :لوله مانیسمان
در لوله کشی استاندارد سیستم اطفا حریق اتوماتیک در اتاق سرور باید بر اساس طراحیNFPA حتما از لوله های مانیسمان فولادی بدون درز رده 40 یا سایز 2/1 (schedule 40) با اتصالات استاندارد استفاده نمود این لوله ها که به وسیله جوش و بدون رزوه به هم متصل میشوند توانایی تحمل فشار بالای گاز اطفا حریق را در زمان تخلیه دارند .

2- سیلندر تخلیه گاز شیر و متعلقات سیستم اطفاء حریق اتوماتیک :
سیلندر تخلیه ماده اطفاء حریق حتما باید از نوع استاندارد با تحمل فشار تست حداقل bar 80 از نوع بدون جوش یا حدالامکان جوش کم با ورق ضخیم در دور دهانه اصلی باشد . این سیلندرها که پهنای بیشتری نسبت به سیلندر co2 دارند و دهانه داخلی بزگتر که به وسیله یک شیر دو حالته (اتوماتیک یا برقی و ضامن دستی) محافظت شده است . سیلندر اطفاء حتما باید سیلندرFM200  مخصوص این گاز باشد چنانچه متاسفانه مشاهده میشود در سالهای گذشته عده ای از سیلندر CO2 با شیر مخصوص codax که خاص منواکسید کربن است برای شارژ دستی و غیر استاندارد گازFM200 استفاده کرده اند سیلندرهای بتاتی که بلا استفاده میباشد این سیلندر ها و شیر و متعلقات آنها دهانه بسیار کوچکی بر اساس طراحی برای سیستم co2 دارند که در زمان تخلیه فشار کاری را کم کرده و گاز به جای 10 ثانیه در بیش از 2 دقیقه تخلیه شده و آسیب جدی به تجهیزات وارد مینماید . فشار گازFM200 به صورت استاندارد در داخل سیلندر عددی بین 25 تا 42 بار میباشد که بر اساس طراحی و به صورت اتوماتیک با دستگاه شارژ پر و آب بندی میشود. شیوه سنتی پر کردن سیلندرها با پمپ و دستی غیر استاندارد بوده و باعث به هدر رفتن و عدم آب بندی استاندارد سیلندر میشود .گاز باید توسط کمپانی مربوطه شارژ و تست هیدرواستاتیکی را گذرانده سپس مورد استفاده قرار گیرد. سیلندرها باید دارای استاندارد بین المللی باشد . متاسفانه در اغلب پروژه ها شاهد استفاده سیلندرهای بی کیفیت چینی یا سیلندرهای غیر استاندارد داخلی که دهانه آنها بریده شده و به وسیله جوش معمولی با لوله تعویض شده میباشیم . پس ارائه گواهینامه های بین المللی و استاندارد سازمان آتش نشانی در هنگام کار از سوی پیمانکار الزامی میباشد.
محل قرارگیری سیلندر بر اساس استاندارد در دیتا سنتر باید در نزدیکی محل اطفاء یا اتاق مجاور آن باشد چنانچه بر اساس استاندارد ما مجاز نیستیم سیلندر را در محلی قرار دهیم که حریق احتمال دارد از آن نقطه شروع شود. سیلندر حتما باید به وسیله براکت یا استند فلزی به دیوار ثابت و محکم شود که در طی زمان اطفاء حریق جابجا نشود.
شیر به کار رفته روی سیلندرFM200 از نوع اتوماتیک دو حالته استاندارد با سیستم فعال ساز برقی میباشد که دهانه مخروطی شکل یا در اصطلاح خود آب بند دارد که به صورت رزوه ای با دستگاه بر روی سیلندر ثابت میشود و در زمان حریق با فرمان از سمت پنل مرکزی فعال و گاز را به داخل لوله های شبکه اطفاء خارج میکند . بر روی این شیر یک ضامن دستی قرار دارد که اگر به صورت اتوماتیک عمل نکند میتوان با کشیدن این ضامن شیر را فعال نمود. سایز این شیر بر اساس استاندارد 2/1 یا 4/1 بر اساس حجم و اندازه سیلندر و گاز داخل آن متغیر میباشد . که به وسیله یک شلنگ پنوماتیکی استاندارد و ضخیم سایز بزرگ 1/2 به داخل لوله اصلی شبکه اطفا حریق  FM200متصل میشود.
 
3- گازFM200  یا HFC227  یا HEPTAFLUOR PROPAN:
از خانواده clean agent  ها یا گاز های بی اثر میباشد که بر اساس استاندارد MSDS گازها  اثرات تخریب محیطی کم بدون اثر روی تجهیزات الکترونیکی در کلاسc  حریق و با قابلیت خاموش کنندگی بالا میباشد . مکانیزم اثر این گاز به صورتی است که در سناریوی حریق عامل اصلی گسترش حریق ترکیب مولکولهای آتش با اکسیژن برای توسعه میباشند .سیلندرهای بتاتی گاز FM200 به جای کاهش سطح اکسیژن محیط روی مولکولهای که میل ترکیبی بالایی با اکسیژن داشته اثر میکند و جلوی ترکیب ان با اکسیژن محیط و گسترش حریق را میگیرند یعنی در اصل سطح اکسیژن محیط کاهش نیافته انسان به تنفس خود ادامه داده ولی در ان محیط که گاز تخلیه شده دیگر حتی کبریت هم روشن نمیشود یا حریق به حیات خود نمیتواند ادامه دهد . در نتیجه آتش خاموش میشود. و بعد از تخلیه تشکیل نمیشود. از نظر زیست محیطی نسبت به گاز هالون کمتر در جو لایه اوزون باقی مانده و خود به خود خارج میشود .با این حال طراحی و محاسبه مقدار گاز FM200 با اهمیت میباشد بر اساس استاندارد و غلظت محیط و مولفه های مختلف در دیتا سنتر ها غلظت یا concentration عددی بین 7 تا 9 بر اساس دمای کاری در نظر گرفته میشود و بر اساس ارتفاع از سطح دریا در شهر محل قرار گیری اتاق سرور متغیر میباشد چنانچه هر چه ارتفاع از سطح دریا کمتر باشد بر اساس فشار هوا گاز بیشتری مورد نیاز است. که در صورت محاسبه اشتباه یا حریق خاموش نمیشود یا برای انسان هنگامی که بیش از حجم اتاق را گاز پر کند مشکلات تنفسی و سر گیجه ایجاد میکند.